Notowania

Zarządzanie i przywództwo, czyli menadżer kontra lider

Każda organizacja potrzebuje przywódcy. Choć taka funkcja może mieć mniej lub bardziej formalny charakter, nie ulega wątpliwości, że jest jedną z kluczowych ról w sprawnym funkcjonowaniu firmy czy przedsiębiorstwa.

Podziel się
Dodaj komentarz
(Squaredpixels/iStockphoto)

Każda organizacja potrzebuje przywódcy – osoby, która potrafi zarządzać zespołem, dobrze radzić sobie w kryzysowych sytuacjach i organizować najważniejsze zadania. Choć taka funkcja może mieć mniej lub bardziej formalny charakter, nie ulega wątpliwości, że jest jedną z kluczowych ról w sprawnym funkcjonowaniu firmy czy przedsiębiorstwa. Kiedy jednak mamy do czynienia z liderem, a kiedy z menadżerem?

Definicja zarządzania

Najprostszym sposobem na zdefiniowanie zarządzania jest określenie go jako _ wykonanie zadania przez innych _. Zarządzanie było wykonywane w każdej organizacji praktycznie od zawsze, ale dopiero w XX. wieku pojawiły się jego formalne definicje.

Jedna z pierwszych została zaproponowana przez Henri’ego Fayola (Fayol, 1949), który zdefiniował zarządzanie jako połączenie pięciu funkcji:

  1. Planowania
  2. Organizacji
  3. Dowodzenia
  4. Koordynowania
  5. Kontrolowania.

Chociaż taki zestaw obejmuje wszystkie zadania zarządzania w organizacji, elementem, którego brakowało, byli ludzie. Kilka lat później zauważono, że to pracownicy są zasobem, który faktycznie tworzy wartość w organizacji. Zmienioną definicję zarządzania zaproponował Drucker (Drucker, 1955). Jego zdaniem zarządzanie składało się z kombinacji pięciu procesów:

  1. Wyznaczania celów organizacji.
  2. Organizacji pracy.
  3. Motywowania.
  4. Pomiaru
  5. Rozwoju ludzi.

W celu ustalenia, co menadżerowie faktycznie robią, warto przyjrzeć się połączeniu ról menadżera, jakie zaproponował Henry Mintzberg (Mintzberg, 1989):

  1. rola interpersonalna:
  2. wzór
  3. przywódca
  4. łącznik
  5. rola informacyjna:
  6. kontroler
  7. rzecznik
  8. propagator
  9. rola decyzyjna:
  10. przedsiębiorca
  11. zarządca w sytuacjach kryzysowych
  12. dystrybutor zasobów
  13. negocjator.

Definicja przywództwa

Przywództwo zostało zdefiniowane w literaturze na wiele różnych sposobów, ale każda z tych definicji raczej uzupełnia pozostałe, niż stoi z nimi w sprzeczności. Niektóre definicje przywództwa są przedstawione poniżej:

  • _ Przywództwo w działalności dąży do wpływania na ludzi, aby chętnie dążyli do celów grupowych _ (Terry, 1960)
  • _ Przywództwo jest interpersonalnym wpływem sprawowanym w określonej sytuacji i nakierowanym, w procesie komunikacji, na osiągnięcie konkretnego celu lub celów _ (Tannenbaum i wsp., 1959)
  • _ Przywództwo jest wpływaniem na ludzi w dążeniu do wspólnego celu _ (Koontz i O'Donnel, 1959)
  • Analizując te definicje, można znaleźć kilka wspólnych aspektów, jak również różnic między przywództwem a zarządzaniem. Przywództwo można zdefiniować jako nakłanianie innych do zrobienia czegoś, czego nie zrobiliby bez przywódcy (cele zewnętrzne).

Chcąc doprecyzować, należy stwierdzić, że przywództwo jest nie tyle faktycznie nakłanianiem innych, co raczej wpływaniem na nich, aby chętnie osiągali owe cele zewnętrzne. Jest to również pierwsza różnica pomiędzy przywództwem a zarządzaniem – w zakresie zarządzania kwestia, czy ludzie są chętni do osiągnięcia celów przedsiębiorstwa, czy też nie, nie była istotna.

Inną różnicą jest to, że zarządzanie jest pojęciem szerszym niż przywództwo, gdyż zarządzanie obejmuje nie tylko ludzi, ale także inne zasoby, które nie mogą być prowadzone w ten sam sposób (np. dobra materialne).

Trzecią różnicą jest źródło władzy menadżera i lidera. W przypadku pierwszego z nich władza może wynikać tylko z jego formalnej pozycji w strukturze organizacyjnej.

Z kolei przywódcy, według Frencha i Ravena (French i Raven 1958), mogą posiadać pięć różnych rodzajów władzy pochodzących z pięciu różnych źródeł:

  1. Przymusu
  2. Nagrody
  3. Władzy prawowitej
  4. Władzy opierającej się na pozycji eksperta
  5. Władzy osobistej.

O AUTORZE


Paweł Szwarcbach jest członkiem zarządu i koordynatorem ds. rozwoju Stowarzyszenia Mensa Polska. Obecnie doktoryzuje się z zarządzania na SGH. Od 5 lat prowadzi działalność consultingową - zajmuje się głównie optymalizacją procesów i zasobów ludzkich w przedsiębiorstwach usługowych.
* W każdą środę w serwisie Manager.Money.pl będzie publikować felietony z poradami dla przedsiębiorców w zakresie zarządzania procesami, ludźmi i innowacją.*

Ostatnie pytanie, na które należy odpowiedzieć, brzmi: czy różnica między zarządzaniem a przywództwem jest przydatna dla nas wszystkich. Według Whettena i Camerona (Whetten i Cameron, 2002), takie rozróżnienie nie jest użyteczne, ponieważ w dzisiejszych czasach żadna organizacja nie może się już skupiać na zarządzaniu, zapominając o przywództwie i odwrotnie. Organizacja nie może koncentrować się na robieniu rzeczy prawidłowo, nie myśląc przy tym o robieniu rzeczy słusznych. Nie może skupić się na zarządzaniu tylko obecną sytuacją, lecz ciągle myśleć o przyszłości. Co więcej, nie można być dobrym menadżerem, nie będąc dobrym liderem ani dobrym liderem, nie będąc dobrym menadżerem.

Różne modele i style przywództwa

Modele i style przywódcze opisują sposób, w jaki przywódcy sprawują swoje funkcje. Modele te można podzielić na dwie skrajności:

  1. Całkowicie skoncentrowane na zadaniach
  2. Całkowicie skoncentrowane na ludziach

Na podstawie tego rozróżnienia zostało opracowanych wiele różnych stylów przywództwa. Ponieważ liderzy są również ludźmi, posiadają oni pewne indywidualne cechy, dzięki którym są oni bardziej predysponowani do prowadzenia jednego lub drugiego rodzaju przywództwa. Niemniej jednak należy pamiętać o tym, że dany styl nie jest lepszy od innego oraz że trzymanie się jednego stylu cały czas nie jest dobrym pomysłem.

Przywództwo jest procesem, który obejmuje ludzi i zmieniające się warunki. Jakkolwiek ludzie przewodzeni mogą ciągle preferować pewne style przywództwa względem innych, tak zmieniające się środowisko zawsze zmusza do zmiany stylu przywództwa w zależności od sytuacji i zadań/celów, które są jego przedmiotem.

Czytaj więcej w Money.pl

Tagi: przywództwo, strategie firm, wiadmomości, gospodarka, strategie, marketing i sprzedaż, z rynku, czołówki, marketing i zarządzanie
komentarze
+1
+1
ważne
smutne
ciekawe
irytujące
Napisz komentarz